Zemërimi që nuk ka gjetur kurrë një rrugëdalje bën më shumë dëm se ushqimi.
Jo ai që shpërthen, që bërtet, që grindet – atë e shohin të gjithë.
Flas për atë të heshturin, atë që gëlltitet, që shndërrohet në ngurtësi, në hidhërim.
Fjalët e pathëna që mbeten të ngujuara mes gjoksit dhe fytit.

Kur zemërimi del jashtë, bën zhurmë.
Kur zemërimi nuk del, bën dëm.
Ka njerëz që shpërthejnë dhe pastaj zbrazën.
Dhe ka njerëz që buzëqeshin… ndërsa brenda helmojnë veten.
Zemërimin e shprehur e sheh.
Zemërimi i pashprehur fshihet.
Bëhet edukatë e detyruar.
Bëhet durim i luajtur.
Bëhet heshtje kronike.

Trupi nuk është një kosh mbeturinash emocionale: herët a vonë ta kërkon llogarinë.
Dhe shpesh zbret poshtë, në laboratorin e brendshëm të njeriut: mëlçinë.

Në mjekësinë tradicionale kineze, mëlçia është organi i lidhur me zemërimin.
Jo në kuptim poetik simbolik, por funksional: është organi i rrjedhës, i lëvizjes, i aftësisë për të bërë të qarkullojë energjia, gjaku, emocionet.
Kur mëlçia është në ekuilibër, njeriu ka vizion, aftësi planifikimi, fleksibilitet.
Kur bllokohet, shfaqen nervozizmi, frustrimi, tensioni i brendshëm. Ka një kuptim të thellë.
Zemërimi është një emocion i lëvizjes: lind për të na shtyrë të veprojmë, për të vendosur kufij, për të thënë “kjo jo”. Por nëse nuk e dëgjojmë, nëse nuk e shndërrojmë në veprim të vetëdijshëm ose në fjalë të vërtetë, ajo energji mbetet e bllokuar… si të shtypësh gazin me frenën e dorës të tërhequr.

Brenda diçka shtyn, jashtë gjithçka mbetet e ngrirë.
Ky tension kronik nuk është vetëm psikologjik: sistemi nervor mbetet në alarm, muskujt ngurtësohen, frymëmarrja bëhet e cekët. Edhe fiziologjia e mëlçisë ndikohet. Mëlçia është kyçe në menaxhimin e toksinave, hormoneve, metabolitëve të inflamacionit, por është edhe shumë e ndjeshme ndaj stresit kronik.

Kur jetojmë në një gjendje të vazhdueshme zemërimi të shtypur, trupi e interpreton atë si një kërcënim të pandërprerë: kortizol i lartë, inflamacion i ulët kronik, çrregullime metabolike.
Mëlçia detyrohet të punojë në një ambient të brendshëm gjithnjë e më armiqësor.
Nuk është vetëm një organ që filtron, por një organ i zhytur në një det biokimik që ndryshon sipas mënyrës si jetojmë dhe si ndjejmë.

Mëlçia është një organ i madh, shumë i vaskularizuar, me lidhje fasciale dhe nervore, i lidhur me:

• diafragmën

• stomakun dhe duodenin

• kolonin transversal

• veshkën e djathtë

• kafazin torakal

Nëse diafragma është e ngurtë, mëlçia humbet lëvizshmërinë.
Nëse mëlçia humbet lëvizshmërinë, krijohet kongjestion.
Nëse kongjestionohet, ndryshon qarkullimi, presioni i brendshëm, tretja.

Zemërimi i papërpunuar priret të shndërrohet në ngurtësi. Jo vetëm mendore, por edhe fizike: shpatulla të tendosura, diafragmë e bllokuar, bark i kontraktuar. Anatomikisht, mëlçia ndodhet nën diafragmë. Nëse marrim frymë keq, nëse jetojmë gjithmonë “lart”, në kraharor, pa zbritur kurrë në frymëmarrjen abdominale, kufizojmë edhe masazhin natyror që frymëmarrja u jep organeve të brendshme, përfshirë mëlçinë.

Ka edhe një nivel më të hollë: zemërimi që nuk njihet shpesh shndërrohet në vetë-agresion të heshtur. Zgjedhje që na dëmtojnë, ritme të pamundura, paaftësi për t’u ndalur, ushqim i përdorur për të mpirë ndjenjat, alkool për të mos ndier, ose e kundërta: kontroll i tepruar, ngurtësi, mungesë kënaqësie. Sikur një pjesë e jona të thoshte: “Nuk mund të zemërohem me atë që më lëndoi, atëherë e kthej kundër vetes”.

LIDHJA PSIKOSOMATIKE
Zemërimi i pashprehur shpesh shfaqet si:

• ndjesi peshe nën brinjën e djathtë

• shije e hidhur në gojë

• nauze

• tretje e ngadaltë

• fryrje

• ndjesi “stomaku i bllokuar”

• ngurtësi e shpatullës së djathtë

• tension shpine

Nëse një person jeton për vite në zemërim të shtypur, trupi i tij nuk është neutral:
është një trup në tension kronik.

Dhe këtu vjen pika më e rëndësishme: zemërimi nuk është problemi, zemërimi është një lajmëtar.
Është emocioni që na sinjalizon se një kufi është shkelur, se një nevojë është injoruar, se diçka brenda nesh nuk është respektuar. Problemi lind kur, nga frika e humbjes së dashurisë, nga ndjenja e detyrës, nga edukimi apo trauma, mësojmë të mos e dëgjojmë më.

Puna e vërtetë nuk është ta eliminosh zemërimin, por të mësosh ta ndjesh pa u përmbytur prej tij. Ta njohësh në trup: ku e ndiej? Në stomak? Në gjoks? Në fyt? T’i japësh një emër asaj që ka: “jam i/e zemëruar”… dhe jo “është gjithçka në rregull”. Duhet të nxjerrësh të vërtetën.

Pastaj vjen pjesa e pjekur: çfarë po më kërkon ky zemërim? Një kufi? Një bisedë e vështirë? Një ndryshim? Apo ndoshta një zi – zia për diçka që nuk do të jetë kurrë siç e kisha dashur? Sepse ndonjëherë zemërimi mbulon një dhimbje më të thellë: zhgënjim, tradhti, mungesë dashurie. Është më e lehtë të qëndrosh i zemëruar sesa të ndjesh sa shumë je lënduar.

Mëlçia e do lëvizjen dhe e urren stagnimin. Edhe ne emocionalisht funksionojmë kështu. Emocionet duhet të lëvizin, të na kalojnë përmes, të transformohen. Nëse i bllokojmë, ato ngecin dhe ajo që ngec, si në trup ashtu edhe në psikikë, priret të krijojë çrregullim.

Ka praktika të thjeshta por të fuqishme për të filluar çlirimin e kësaj stagnimi emocional.
Njëra është frymëmarrja.

AUTOTRAJTIM PRAKTIK

Teknika 1 – Dora mbi mëlçi  (3 minuta)

• Dora e djathtë nën brinjën e djathtë

• Dora e majtë sipër, si për ta mbajtur

• Thith 4 sekonda nga hunda

• Nxirr 6 sekonda nga goja

• Gjatë nxjerrjes shoqëro zonën poshtë

Teknika 2 – Çlirim i diafragmës ( 2 minuta)

• Gishtat e mëdhenj lehtë nën harkun e brinjëve

• Thith 4

• Nxirr 8

Teknika 3 – Stimul vagal

• Masazh pas veshëve drejt poshtë

• 30 sekonda për anë

• Frymëmarrje e ngadaltë

Një tjetër praktikë është t’i japësh zë zemërimit në mënyrë të sigurt: të shkruash letra që nuk do të dërgohen kurrë dhe të shkruash gjithçka, pa censurë.
Pastaj lëviz trupin: ecje energjike, aktivitet që lejon shkarkimin e tensionit. Fol me dikë që di të dëgjojë pa gjykuar. Jo për të mbetur i bllokuar në histori, por për të bërë të rrjedhë energjia që ka ngecur.

Dhe pastaj është pjesa më e vështirë: falja. Jo ajo shpirtërore, e ëmbëlsuar dhe e detyruar. Por falja si zgjedhje për të mos vazhduar të mbash brenda helmin e asaj që ka ndodhur. Ndonjëherë të falësh nuk do të thotë të thuash “ishte e drejtë”, por “nuk do të lejoj që kjo të vazhdojë të jetojë brenda meje dhe të më konsumojë”.

Shëndeti nuk është vetëm biokimi, është edhe biografi. Është mënyra si kemi jetuar, dashur, heshtur, duruar.
Dhe çdo herë që zgjedhim të dëgjojmë një emocion në vend që ta varrosim, po lehtësojmë barrën që trupi mban për ne.

TA DHUROJ NJË POEZI

Ka një zemërim që bërtet
dhe një zemërim që lutet.
Një zemërim që thyen mure
dhe një që thyen gjoksin në heshtje.

Unë isha ai që buzëqeshte
ndërsa po shuhej nga brenda.
Dhe mëlçia, e heshtur,
e shndërronte helmin në jetë.

Por mishi nuk harron.
Trupi nuk shtiret.
Dhe sot nuk dua më të jem i mirë nga frika.
Nuk dua më të jem i qetë për t’u shtirur.
Nuk dua më të dua duke mbajtur frymën.

Nuk kam lindur për të gëlltitur stuhi.
Dua të them të vërtetën
me zërin e trupit
dhe paqen e atij që më në fund
di të zgjedhë.